Từ Gian hàng Quốc gia Việt Nam đến bước ngoặt thương mại số

Ngày 1/9/2026, sự kiện ra mắt Gian hàng Quốc gia Việt Nam (Vietnam Pavilion) trên nền tảng số tại Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) không chỉ đơn thuần là một nghi thức cắt băng khánh thành ảo. Dưới góc nhìn thương mại quốc tế, đây là một bản tuyên ngôn mạnh mẽ về sự chuyển mình của hàng Việt trong kỷ nguyên 4.0: Dịch chuyển từ xuất khẩu truyền thống sang việc thiết lập "điểm chạm số" chính danh, biến bản sắc và nông sản Việt thành những giao dịch thực tế, giá trị cao tại thị trường tỷ dân.

Hiện thực hóa Nghị quyết 57: Bước lên "đại lộ" không gian số toàn cầu

Trung tâm KAMEX tại Nam Ninh từ lâu đã đóng vai trò là một "trạm trung chuyển" chiến lược, định hình dòng chảy hàng hóa giữa Trung Quốc và khối ASEAN. Với 17 gian trưng bày đại diện cho các quốc gia, KAMEX mang đậm tính chất của một điểm kết nối vật lý truyền thống. Tuy nhiên, sự ra đời của Gian hàng Quốc gia Việt Nam đã tạo ra một cú hích phá vỡ giới hạn không gian, đánh dấu bước chuyển mình ngoạn mục từ mô hình "trưng bày tĩnh" sang "tương tác số động".

Dưới lăng kính vĩ mô, đây không phải là một hoạt động xúc tiến thương mại đơn lẻ mà là minh chứng sắc nét cho việc cụ thể hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Động thái này phản ánh một sự thay đổi cốt lõi trong tư duy tiếp cận thị trường: Doanh nghiệp Việt Nam đang chuyển từ việc bán sản phẩm thô sang xây dựng thương hiệu bài bản, từ việc thuần túy kết nối B2B sang việc trực tiếp khởi tạo giao dịch (B2C) thông qua thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bà Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh Nhân Việt Nam trả lời phỏng vấn Báo chí Truyền thông tại sự kiện.

Ngoại giao kinh tế mở đường: Tầm nhìn và dư địa chiến lược

Bất kỳ sự dịch chuyển mang tính cấu trúc nào cũng cần một "bà đỡ" vững chãi. Tại đây, Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Nam Ninh không chỉ đóng vai trò là cầu nối chính trị mà còn là lực lượng tiên phong, dẫn dắt doanh nghiệp thâm nhập sâu vào Quảng Tây – cửa ngõ quan trọng bậc nhất để tiến vào vùng nội địa rộng lớn của Trung Quốc.

Bên cạnh đó, việc Việt Nam chính thức thông qua Luật Thương mại điện tử đã thiết lập một hành lang pháp lý chuẩn hóa, tạo bệ phóng để hàng Việt "vượt rào" các quy định khắt khe của nước bạn thông qua con đường chính ngạch. Nhận định về dư địa phát triển, đại diện Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Nam Ninh nhấn mạnh:

"Không gian hợp tác về mặt hàng hóa trên nền tảng thương mại điện tử của Trung Quốc và Việt Nam là vẫn còn rất lớn. Việc chuẩn hóa và phát triển trên nền tảng này sẽ là định hướng chiến lược để đưa hàng đặc sắc của Việt Nam đến tận tay người tiêu dùng sâu trong nội địa Trung Quốc."

Hội đồng Doanh nghiệp Việt - Trung (VCBC) và triết lý "Xuất khẩu văn hóa"

Khi tầm nhìn ngoại giao đã dọn đường, sứ mệnh thực thi thuộc về các tổ chức chuyên nghiệp như Hội đồng Doanh nghiệp Việt - Trung (VCBC). Với một hệ sinh thái gồm hơn 200 doanh nghiệp và tổ chức, VCBC mang đến KAMEX một thông điệp khác biệt: Trong kỷ nguyên số, chúng ta không chỉ bán sản phẩm, chúng ta bán câu chuyện văn hóa.

Trường hợp của "Trà di sản" là một minh chứng xuất sắc. Thay vì lao vào cuộc chiến về giá hay chạy đua sản lượng, các doanh nghiệp thuộc VCBC đã tinh tế "mã hóa" tâm hồn và bản sắc Việt vào từng gói trà. Khi người tiêu dùng Trung Quốc mua một sản phẩm, họ đang thưởng thức cả một bề dày di sản. Chiến lược "văn hóa hóa" này tạo ra một rào cản kỹ thuật vô hình nhưng cực kỳ kiên cố, bảo vệ hàng Việt trước các đối thủ cạnh tranh và kiến tạo lòng trung thành từ khách hàng quốc tế.

Lực đẩy kép từ Công nghệ số và Tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG)

Sự cộng hưởng giữa Trung Quốc (nguồn cung công nghệ lõi) và Việt Nam (thị trường hấp thụ năng động) đang tạo ra những xung lực mới. Cùng với Singapore, Việt Nam hiện được giới chuyên gia đánh giá là điểm sáng thu hút dòng vốn công nghệ tại Đông Nam Á. Điều này được hiện thực hóa qua các dự án:

- Hệ sinh thái Smart AI: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quản trị doanh nghiệp và giáo dục, tối ưu hóa chuỗi vận hành nội địa.

- Hạ tầng IoT: Điển hình là dự án trạm sạc dự phòng dùng chung tại Hải Phòng, mô hình mẫu cho việc chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực kỹ thuật cao.

- Cam kết ESG và Netzero 2050: Sự ra đời của Trung tâm nghiên cứu ESG Wista khẳng định nỗ lực xanh hóa chuỗi cung ứng. Đây là "giấy thông hành" bắt buộc để hàng Việt chen chân vào các chuỗi cung ứng toàn cầu sạch, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Cộng đồng Doanh nghiệp Việt - Trung tham dự hội nghị.

Kỳ tích Douyin: "Mỏ vàng" Shoppertainment và quyền lực của KOC/KOL

Sự chuẩn bị bài bản về hạ tầng đã tạo tiền đề cho những bùng nổ về mặt doanh số. Mô hình "Shoppertainment" (Mua sắm kết hợp giải trí) trên Douyin – nền tảng với hơn 800 triệu người dùng – thực sự là một vũ trụ thương mại đầy tiềm năng.

Những con số từ phiên livestream đầu tiên của Gian hàng Việt Nam tại KAMEX đã gây chấn động giới thương mại số:

- Chốt thành công gần 200.000 đơn hàng chỉ trong thời gian ngắn.

- Vươn lên Top 1 ngành hàng trên toàn nền tảng Douyin.

Kỳ tích này là trái ngọt của việc tận dụng lợi thế địa lý và độ nhận diện thương hiệu từ luồng du khách Trung Quốc đến Việt Nam. Các KOC/KOL không đơn thuần là người bán hàng; họ đóng vai trò là những đại sứ văn hóa, kể những câu chuyện chân thực về nguồn gốc nông sản Việt, qua đó xóa bỏ khoảng cách địa lý và bồi đắp niềm tin nơi người tiêu dùng.

Bài toán chuẩn hóa, Chìa khóa vàng cho xuất khẩu bền vững

Tuy nhiên, sự hào nhoáng của những phiên livestream triệu view không thể che lấp một thực tế khắc nghiệt: Công nghệ chỉ là công cụ tiếp cận, chất lượng và năng lực quản trị mới là yếu tố cốt lõi giữ chân khách hàng. Cuộc chơi xuất khẩu sang Trung Quốc hiện nay đã chấm dứt kỷ nguyên "buôn chuyến" tiểu ngạch, nhường chỗ cho tiêu chuẩn và hệ thống số.

Để duy trì vị thế, doanh nghiệp Việt cần làm chủ 3 "trụ cột" sinh tồn:

1. Tiêu chuẩn GACC: Tấm vé thông hành tối thượng để vượt qua rào cản kỹ thuật của Hải quan Trung Quốc.
2. Truy xuất nguồn gốc & Địa phương hóa: Bao bì minh bạch thông tin, thiết kế và ngôn ngữ phải chạm đúng thị hiếu thẩm mỹ của người tiêu dùng bản địa.
3. Logistics & Vận hành toàn chuỗi: Năng lực xử lý khối lượng khổng lồ (hàng chục nghìn đơn trong vài giờ) đòi hỏi hệ thống logistics thông minh và khả năng điều phối cực kỳ linh hoạt.

Gian hàng Quốc gia Việt Nam trên nền tảng số không chỉ là một kênh phân phối mới, mà là một cột mốc vàng định vị lại thương hiệu Việt trên bản đồ thương mại điện tử khu vực. Sân chơi kinh tế số không dành cho những ai chậm nhịp. Thành công sẽ chỉ gọi tên những doanh nghiệp biết cách kết hợp "Sản phẩm tốt", "Công nghệ số" và "Tiêu chuẩn quốc tế" để kể câu chuyện văn hóa của riêng mình. "Xa lộ di sản" đã chính thức mở ra, biến mỗi đơn hàng thành một viên gạch kiến tạo sự thịnh vượng chung và đưa bản sắc Việt vươn tầm quốc tế.

ThS Phạm Hữu Giang